• یکشنبه 25 آذر 1397
  • الأحَد 7 ربیع الثانی 1440
  • 2018 Dec 16
سه شنبه 22 اسفند 1396
کد مطلب : 9617
+
-

چشم‌انداز بلند تهران با اجرای طرحی جامع در پهنه زیست‌محیطی شهر تهران

«پردیسان» نوید‌دهنده هوای پاک

همین حوالی
«پردیسان» نوید‌دهنده هوای پاک

الناز عباسیان

منطقه 2

بوستان جنگلی پردیسان از تفرجگاه‌های بزرگ و شناخته شده تهران است که در منطقه۲ قرار دارد. از امکانات این بوستان می‌توان به موزه تنوع زیستی، موزه در حال احداث آب و باغ‌وحش اشاره کرد. وجود موزه تنوع زیستی با انواع حیوانات و حشرات تاکسیدرمی شده و بعضاً زنده، یکی دیگر از جذابیت‌های این بوستان است. گرچه پتانسیل‌های زیادی دارد، اما متأسفانه در 4دهه از ساخت این بوستان، آن‌طور که باید نتوانسته برای شهر و شهروندان مؤثر واقع شود.

چندی پیش خبر انعقاد تفاهمنامه میان شهرداری تهران و سازمان حفاظت محیط‌زیست برای مدیریت، بهره‌برداری، نگهداری، تکمیل و بهسازی این بوستان داده و به موجب آن تا 15سال مدیریت بهره‌برداری، نگهداری و بهسازی آن به شهرداری تهران واگذار شد. دکتر «محمدحسین بوچانی» مدیر پروژه بوستان طبیعت پردیسان و مشاور عالی رئیس شورای عالی استان‌ها و مشاور شورای اسلامی شهر تهران ما را با جزئیات این طرح آشنا می‌کند. 
    
در اوایل دهه50 که شهرک‌های غرب و اکباتان به‌عنوان پروژه‌های ساخت‌وساز مسکن اجرا می‌شود، زمزمه‌هایی با عنوان ایجاد کاربری مسکونی این مساحت چند هکتاری در شمال غرب تهران مطرح می‌شود، اما همان زمان افرادی در سازمان حفاظت محیط‌زیست ایده اولیه ساخت اکو بوستان پایتخت (بوستان اکولوژیک برای آموزش عمومی و ایجاد فرهنگ صحیح استفاده از محیط‌زیست) یا همان بوستان «طبیعت پردیسان» را دادند. دکتر بوچانی با اشاره به این موضوع می‌گوید: «در دهه50 با حضور مشاوران ایرانی و خارجی، سازمان تازه ‌تأسیس حفاظت محیط‌زیست تصمیم می‌گیرد بوستان طبیعت را در محدوده پردیسان بسازد که تمام پهنه‌های اقلیمی، جغرافیایی و زیست‌محیطی جهان را در بر بگیرد و بازدیدکنندگان با گشت‌وگذار در آن بتوانند به اطلاعات و آگاهی‌‌های زیست‌محیطی از نقاط مختلف کره زمین دست پیدا کنند، اما این طرح هیچ‌گاه اجرایی نشد. بعد از پیروزی انقلاب و وقوع جنگ تحمیلی، بخشی از اراضی بوستان به مرکز تحقیقات مسکن و ساختمان اختصاص می‌یابد و بخشی نیز به تصفیه‌خانه آب واگذار می‌شود. اقدامی سنجیده چرا که امروز از مهم‌ترین موضوعات محیط‌زیستی ایران، محدودیت آب و لزوم بازچرخانی فاضلاب است.»




ساخت این بوستان حدود 275 هکتاری، اوایل دهه70 مورد بازنگری قرار می‌گیرد، اما به دلایل مختلف از جمله بخشی‌نگری مدیران به ثمر نمی‌نشیند. البته در این سال‌ها به‌صورت تصادفی و بدون توجه به نقشه‌ها و ایده‌ها، کاشت گونه‌های گیاهی در محدوده پارک انجام شده است.»بوچانی که دارای دکترای برنامه‌ریزی شهری از دانشگاه شهید بهشتی است، درباره تفاهمنامه اخیر می‌گوید: «درنهایت در تفاهمنامه 16مهر سال جاری مدیریت بهره‌برداری، نوسازی و بهسازی پردیسان برای مدت 15سال به شهرداری تهران واگذار می‌شود. در این تقاهمنامه تکالیفی برای شهرداری و مأموریت‌هایی برای سازمان حفاظت محیط‌زیست وضع می‌شود. از جمله تکالیف سازمان حفاظت محیط‌زیست، واگذاری سریع عرصه بوستان به شهرداری تهران و رفع موانع حقوقی است که احتمالاً بین دستگاه‌های مختلف(از جمله مرکز تحقیقات مسکن، وزارت نیرو و...) وجود دارد. در این زمینه کمیته‌ای متشکل از نمایندگان سازمان حفاظت محیط‌زیست با مسئولیت و نظارت مهندس «محمد حقانی» عضو سابق شورای شهر تشکیل و پیش‌بینی شد تا طرح جامع بوستان طبیعت به روزرسانی شود. نخستین نکته، نگاه جامع به موضوعات محیط‌زیست است.

در طرح‌های پیشین این بوستان به 2مقوله زیستگاه‌های جانوری و گیاهی بیشتر تأکید شده بود، در حالی که امروز مقوله‌های محیط‌زیستی دیگری هستند که باید به‌طور جدی به آنها توجه شود. موضوعاتی از قبیل تغییرات اقلیم، شهر کم کربن، آب، بازیافت، انرژی، حذف سوخت فسیلی در بوستان و همچنین توجه به شرایط آب‌وهوایی تهران و آلودگی محیط‌زیست. در اصل دوم موضوع دسترسی پایدار شهروندان به بوستان مطرح شده تا کمترین ترافیک خودروهای شخصی را در این محدوده داشته باشد و حتی پیش‌بینی شد معاونت حمل‌ونقل‌وترافیک شهرداری تهران، مقدمات دسترسی شهروندان به بوستان را با توسعه حمل‌ونقل عمومی به‌ویژه مترو فراهم کند. در اصل سوم به استفاده از انرژی پاک و تجدیدپذیر تأکید شده تا استفاده از انرژی فسیلی به حداقل برسد و به تدریج صفر شود. به عبارتی هر چقدر هم پردیسان‌گونه‌های گیاهی زیبا و تنوع جانوری چشمنوازی داشته باشد، اما اگر انرژی در آنجا مبتنی بر انرژی فسیلی باشد پروژه آلوده‌کننده‌ای است.»

مشاور عالی رئیس شورای عالی استان‌ها در ادامه از بازچرخانی آب و فاضلاب شهرک غرب در پارک پردیسان به‌عنوان اصل چهارم یاد می‌کند و می‌افزاید: «در این اصول به‌گونه‌های محیط‌زیستی و جانوری هم توجه شده است. یعنی تأکید داریم موزه تاریخ طبیعی در پردیسان، آینه تمام نمای محیط‌زیست ایران باشد و برای بازدیدکننده‌ها گنجینه تاریخ طبیعی ایران مرور شود. در زمینه نگهداری پایدار بوستان هم در نظر داریم با استفاده از پتانسیل‌هایی همچون موزه تاریخ طبیعی و موضوعات آموزشی و گردشگردی، هزینه‌های جاری و نگهداری بوستان تأمین شود.» بوچانی ادامه می‌دهد: «در طرح توسعه بوستان نهج‌البلاغه، اتصال آن به بوستان پردیسان با پل معلق مطرح شده و در آینده برای اتصال مجموعه برج میلاد و بوستان گفت‌وگو، طرح‌هایی در دست اجراست تا پهنه زیست‌محیطی شهر تهران شکل بگیرد که بی‌شک در کیفیت آب و هوای شهر تهران در کوتاه‌مدت مؤثر واقع خواهد شد. در حال حاضر مقدمات واگذاری بوستان فراهم شده، اما فعلاً به دلیل موانع حقوقی انجام نشده است. بااین حال شهرداری در بحث نگهداری بوستان، حفظ امنیت و تأمین روشنایی بوستان اهتمام دارد.»

این خبر را به اشتراک بگذارید