• دو شنبه 2 اردیبهشت 1398
  • الإثْنَيْن 16 شعبان 1440
  • 2019 Apr 22
یکشنبه 3 تیر 1397
کد مطلب : 20744
+
-

باغی که یخ تولید می‌کرد

گذر خاطره
باغی که یخ تولید می‌کرد

در شمال بلوار شهرزاد در منطقه 3، خیابان معروفی به نام یخچال وجود دارد که شاید هرکدام از ما بارها از آن عبور کرده‌ایم. آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید چرا نام این خیابان را یخچال گذاشته‌اند؟ اگر از دوراهی قلهک وارد قسمت مورب آن شوید سمت راست از کوچه امیر پابرجا به بلوار آینه می‌رسید. در شمال غربی بلوار آینه که اکنون رودخانه‌ای نیز جاری است حدود 50 سال قبل یک کارخانه یخ‌سازی وجود داشت. البته این کارخانه ابتدا مکانیزه نبود و کاملاً حالت سنتی داشت. سیاوش صبحی از ساکنان قدیمی محله می‌گوید: «حدود 50 سال قبل در شمال غربی بلوار آینه، 5هزار‌مترمربع باغ بود که درختان فراوان و دیوارهای کاهگلی بلند داشت. این باغ متعلق به یکی از اهالی بود. ملک قدیمی نیز در باغ قرار داشت. همچنین قناتی از آن می‌گذشت.»

صبحی ادامه می‌دهد: «با توجه به وجود دیوارهای بلند کاهگلی که از عبور نور آفتاب به داخل باغ جلوگیری می‌کردند و سایه درختان تنومند، در اغلب اوقات حتی تابستان‌ها هوا در این باغ بسیار خنک بود. به همین دلیل مسیر آب قنات در باغ یخ می‌زد که صاحب باغ نیز آب‌های یخ زده را در قطعات کوچک تقسیم می‌کرد و به مردم می‌فروخت. حدود 30 سال قبل با تغییر و پیشرفت وضع بهداشتی مردم محله، در باغ کارخانه یخ‌سازی ساختند که توسط تجهیزات مدرن، یخ‌های قالبی و حبه‌ای تولید می‌کرد. آن زمان کارخانه یک محفظه پنجره مانند به اندازه یک‌دریک سانتیمتر داشت که پرده‌ای از آن آویزان بود. یخ‌ها به‌صورت قالبی از داخل محفظه به بیرون سر می‌خوردند. فردی هم در کنار محفظه می‌ایستاد و یخ‌های سر خورده را به مردم می‌فروخت.»

او ادامه می‌دهد: «بسیاری از مغازه‌داران در فصل گرما بشکه‌هایی داخل مغازه خود داشتند که برای محافظت از گرما روی آن را می‌پوشاندند و با یخ‌های قالبی که از کارخانه یخ‌سازی تهیه می‌کردند آب خنک به مردم می‌دادند. بعد از مدتی با تغییر بافت محله از روستایی به شهری و ساختمان‌سازی‌های متعدد، کارخانه به قطعات کوچک تقسیم شد. داخل آن ساختمان‌های بلند ساختند و بخش کوچکی از باغ و کارخانه باقی ماند که به مرور زمان کمرنگ شد.»

این خبر را به اشتراک بگذارید
در همینه زمینه :