• یکشنبه 30 دی 1397
  • الأحَد 13 جمادی الاول 1440
  • 2019 Jan 20
دو شنبه 28 اسفند 1396
کد مطلب : 10427
+
-

زیر آسمان شهر

نوروز باده محبت در مینای دل

یادداشت
نوروز باده محبت در مینای دل

دکترمحمد بقایی ماکان|نویسنده و پژوهشگر ادبیات و فرهنگ:

بار دیگر نوروز جمال و جلال خود را بر پهنه این خاک می‌نمایاند تا هدایای بزرگ خود را که عشق، نشاط و معنویت است در دست‌های مشتاقانش بگذارد. نوروز این پیر ایزدی سرشت  در آغاز هر سال پیام می‌دهد که بر لوح‌ جان نقشی نو مناسب احوال زمانه رسم کنیم و در ایامی که زمین نو می‌شود و  زمان رنگی تازه به خود می‌‌گیرد و بر هر شاخی نوگلی می‌روید با خود بگوییم که ما نیز به پیروی از طبیعت، طرحی نو برای زندگی درافکنیم. از تجربه‌ها مدد بگیریم تا تولدی دوباره بیابیم. لذت زندگی در نوشدن و پیش‌رفتن است و هیچ پیشرفتی بدون نواندیشی و در طریق عقل نوین حاصل نمی‌شود.
نوروز پیام‌آور عشق است، دل‌ها را به هم نزدیک می‌کند، شهد محبت به کام آدمیان می‌ریزد، لب‌ها را به خنده می‌گشاید، به زندگی صفا و صمیمیت می‌بخشد، آدمیان را به مدارا و تسامح  فرامی‌خواند، یعنی که زندگی کنید و بگذارید زندگی کنند، سینه‌ها را از کینه‌ها پاک و آن را سراچه عشق و محبت بسازید.
نوروز، این مبارز همیشه پیروز به آدمیانی که چشم بر واقعیت‌های زمانه بسته‌اند، از سپیده‌دم تاریخ صلا می‌زند که بر غفلت‌هایتان اندیشه بگمارید و در نکته‌های عبرت‌آموز صحایف تاریخ تامل کنید و بنگرید که راز ماندگاری این ملک در عناصر هویت ساز برآمده از فرهنگ‌ خودی است. از آیین‌ها و سنت‌هایی است که نوروز نماد همه آنهاست، چندان که می‌توان آن را ستون خیمه هویت ایرانی دانست.
سنت به معنای ایرانی عاملی پیش‌برنده و هویت‌بخش است و نوروز بارزترین آیینی است که بخش اعظم هویت سرزمینی به نام ایران و در عین حال مردم ایران را شکل می‌دهد، یعنی هر ایرانی را با هر عقیده و زبانی در هر نقطه‌ای از جهان که باشد با سرزمینش پیوند می‌دهد، بنابراین تاثیر سنت‌ها و آیین‌های ایرانی به لحاظ حفظ وحدت ملی بیش از هر عامل دیگری حتی زبان ملی است. این آیین‌ها که نوروز گلواژه آنهاست، مهم‌ترین عامل در شکوفایی هویت جمعی است. هویت از ویژگی‌هایی شکل می‌‌گیرد که موجب تشخیص چیزی می‌شود تا آن چیز از نظایر خود شناخته شود، از اینجاست که فردیت یا به عبارت دیگر استقلال شخصی پدید می‌آید. از این رو نوروز عاملی بوده برای تشخیص سرزمینی به نام ایران در طول هزاره‌ها، حتی آن زمان که مهاجمان از چهارسوی این خاک آمدند و کشتند و سوزاندند و بردند.  نوروز متعلق به هیچ دین و نحله‌ای نیست و کسی جز آنان که به معنا ایرانی‌اند نمی‌توانند آن را با «لیت و لعل» به خود نسبت دهند یا برای علت ماندگاری آن از این و آن دلیل بیاورند. رمز جاودانگی نوروز را باید در ذات و در منطق پیام آن جست‌وجو کرد. هیچ یک از آیین‌هایی که می‌شناسیم پیام نوروز را در خود ندارند، تنها نوروز است که با ظهور پرشکوه خود تحول و دگرگونی را ندا می‌دهد وبه گوش‌ها می‌خواند که منزل مقصود در گذرگاه امید است. نوروز است که افسردگی‌ها را می‌زداید و چون نبض سرشت آدمی را می‌شناسد او را به سراپرده گل و بزم نشاط‌انگیز طبیعت می‌کشاند تا افسردگی‌ها را از دل بزداید. نوروز است که شادی می‌پراکند و نگاهی عتاب‌آمیز به آفرینندگان غم دارد، شکوفه به ارمغان می‌آورد، نور امید به دل‌ها می‌تاباند، زندگی را باطراوت و شیرین می‌سازد، قصه عاشقی می‌خواند، پنجره‌ها را می‌گشاید تا نسیم زندگی در زوایای روح آدمی جای بگیرد، خاک به یمن قدومش جان می‌یابد، جان مصفا می‌شود، تحرک و پویایی را تعلیم می‌دهد، زنگ‌ها را از روح عالم و آدم می‌زداید، به دیدگان برق مهر و یکرنگی می‌دهد، به دیدارها لذت می‌بخشد، میثا‌ق‌ها را محکم می‌کند، فرصت‌ها را مغتنم می‌سازد، روح را تا ثریا شوق پرواز می‌دهد، شاخه‌های خزان‌زده درخت زندگی را حیاتی تازه می‌بخشد. اینها یعنی خود زندگی، یعنی حیات واقعی. پس تا زمانی که زندگی هست نوروز خواهد بود. رمز ماندگاری نوروز در ذات نوروز است که تاریخی همدوش ایران دارد. این دو نام گرامی چنان در هم آمیخته‌اند که جذایی‌شان ناممکن است و هیچ یک بی‌دیگری معنا نخواهد داشت. ایران بدون نوروز و نوروز بدون ایران کاملا بی‌معناست، زیرا ایران به نیروی نوروز که نماد هویت ایرانی است به جای مانده. از این جا می‌توان نتیجه گرفت که این آیین سبب حفظ و دوام عقاید و اندیشه‌هایی شده که بعدها در این خاک نشو و نما کردند و گسترش یافتند. به عبارت دیگر می‌توان گفت اگر نوروز نمی‌بود آنها نیز نمی‌بودند، زیرا سرزمینی به نام ایران نمی‌بود تا عرصه‌ای برای حرص وجودشان باشد.
بر این اساس، آنان که خود را پاسدار این میراث گرانبها و شکوهمند می‌دانند دینی بزرگ نسبت به نیاکان اندیشه‌ورزشان به عهده دارند تا از این سرو نازپرور به درستی نگاهبانی کنند و نگذارند عشقه‌‌های خرافه و تهمت حقیقتش را زایل سازد.
نوروز خمخانه‌ای است با باده‌های روحانی که ذهن را به عالم علوی می‌کشاند و آموزه‌‌هایش اگر به دیده تامل نگریسته شوند موجب تعالی روح می‌شوند.

این خبر را به اشتراک بگذارید
در همینه زمینه :